Vận tải đa phương thức (Multimodal Transport) là phương thức vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau (đường biển, đường bộ, đường hàng không hoặc đường sắt) trên cơ sở một hợp đồng vận tải đơn nhất. Trong mô hình phức tạp này, chiếc container đóng vai trò là đơn vị vận chuyển xuyên suốt. Tuy nhiên, việc xác định quyền sở hữu và trách nhiệm pháp lý đối với vỏ container khi xảy ra sự cố tại các điểm chuyển giao là một bài toán pháp lý không hề đơn giản.
Tại Tân Thanh, chúng tôi cung cấp cái nhìn chuyên sâu để giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và đơn vị logistics nắm vững quy tắc cuộc chơi, bảo vệ quyền lợi tối ưu.
1. Quyền sở hữu Container trong chuỗi vận tải đa phương thức
Trong một hành trình đa phương thức, container có thể thuộc quyền sở hữu của nhiều bên khác nhau:
- Container của hãng tàu (SOC – Ship Owner Container): Hãng tàu cho chủ hàng thuê vỏ để vận chuyển. Quyền sở hữu tuyệt đối thuộc về hãng tàu.
- Container của người thuê (Shipper Owned Container): Chủ hàng tự mua container từ các đơn vị như Tân Thanh để chủ động về thiết bị và tránh phí lưu bãi (DEM/DET).
- Container của đơn vị Logistics/MTO: Người kinh doanh vận tải đa phương thức (Multimodal Transport Operator – MTO) có thể sở hữu dàn container riêng để phục vụ khách hàng trọn gói.
Việc xác định ai là chủ sở hữu thực sự của vỏ container tại mỗi thời điểm là căn cứ để đòi bồi thường nếu có hư hỏng kết cấu xảy ra.
2. Trách nhiệm pháp lý của Người kinh doanh vận tải đa phương thức (MTO)
MTO là bên chịu trách nhiệm cao nhất trong toàn bộ quá trình vận chuyển từ kho đến kho (Door-to-Door).
Trách nhiệm đối với vỏ Container
MTO có nghĩa vụ cung cấp container đạt chuẩn kỹ thuật cho từng chặng. Nếu container bị hỏng do lỗi xếp dỡ tại bãi chuyển chuyển tiếp giữa đường biển và đường bộ, MTO phải chịu trách nhiệm đầu tiên trước chủ sở hữu container (nếu đó là container thuê).
Trách nhiệm đối với hàng hóa do lỗi vỏ Container
Trong vận tải đa phương thức, nguyên tắc “trách nhiệm mạng” (Network Liability System) thường được áp dụng. Nếu xác định được lỗi kết cấu container (như thủng nóc) xảy ra tại chặng đường bộ, luật đường bộ sẽ được áp dụng để tính mức bồi thường. Nếu không xác định được hỏng xảy ra ở chặng nào, quy định của MTO sẽ được thực hiện theo hợp đồng vận tải đa phương thức chung.
3. Các rủi ro pháp lý tại điểm chuyển giao (Intermodal Interface)
Điểm chuyển giao (ví dụ: cảng cạn, bãi Depot Tân Thanh) là nơi dễ xảy ra tranh chấp nhất:
- Rủi ro bàn giao thiếu giám định: Nếu lái xe đầu kéo nhận container từ tàu nhưng không kiểm tra kỹ tình trạng vỏ (EIR), khi về đến kho khách hàng mới phát hiện vỏ bị móp méo, trách nhiệm pháp lý sẽ đổ lên vai đơn vị vận tải bộ cuối cùng.
- Rủi ro về bảo mật niêm phong (Seal): Trong vận tải đa phương thức, container đi qua nhiều tay người vận chuyển khác nhau. Việc duy trì tính nguyên vẹn của kẹp chì (Seal) là bằng chứng pháp lý duy nhất bảo vệ MTO khỏi các khiếu nại mất mát hàng hóa.
4. Cách thức phòng tránh rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp
Để giảm thiểu các tranh chấp kéo dài, doanh nghiệp cần thực hiện:
- Sử dụng Container đạt chuẩn từ nguồn uy tín: Việc mua hoặc thuê container từ Tân Thanh giúp bạn có đầy đủ chứng chỉ giám định (Surveyor Report) ban đầu, làm căn cứ đối chiếu nếu có hỏng hóc phát sinh sau này.
- Ký kết hợp đồng vận tải chặt chẽ: Quy định rõ mức giới hạn trách nhiệm (Limitation of Liability) của MTO đối với vỏ container và hàng hóa bên trong.
- Mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự: Đặc biệt là bảo hiểm trách nhiệm của người vận chuyển để chi trả cho các thiệt hại vỏ container trong quá trình trung chuyển đa phương thức.
5. Vai trò đồng hành của Tân Thanh Container
Tân Thanh hỗ trợ khách hàng trong các giao dịch đa phương thức thông qua:
- Hệ thống bãi Depot trải dài: Cung cấp các điểm kiểm tra và giám định vỏ container chuyên nghiệp tại các đầu nút giao thông quan trọng.
- Cung cấp vỏ container chất lượng cao: Giảm thiểu tối đa rủi ro “ẩn tỳ” (lỗi ngầm bên trong) mà các bên vận chuyển thường dùng để đổ lỗi cho nhau.
- Tư vấn thủ tục bàn giao (EIR): Hướng dẫn đội ngũ lái xe và nhân viên kho cách kiểm tra container tiêu chuẩn để bảo vệ quyền sở hữu của doanh nghiệp.
6. Kết luận
Trong vận tải đa phương thức, container không chỉ là phương tiện mà còn là đối tượng của các mối quan hệ pháp lý phức tạp. Việc nắm rõ quyền sở hữu và phân định rõ trách nhiệm của MTO tại các điểm chuyển giao là chìa khóa để doanh nghiệp vận hành chuỗi cung ứng an toàn và hiệu quả. Đừng để những tranh chấp về vỏ container làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa của bạn.