Trong giao dịch mua bán container quốc tế, việc hiểu rõ và áp dụng đúng các điều khoản thương mại quốc tế (Incoterms) là yếu tố sống còn để phân định trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa người mua và người bán. Đối với các tài sản có kích thước lớn và trọng lượng nặng như container, một sai sót nhỏ trong việc chọn điều kiện giao hàng có thể dẫn đến phát sinh chi phí vận chuyển và bảo hiểm ngoài tầm kiểm soát.
Tại Tân Thanh, chúng tôi luôn tư vấn khách hàng lựa chọn Incoterms phù hợp nhất với năng lực logistics để đảm bảo quyền lợi tối đa trong hợp đồng.
1. Incoterms là gì và tại sao nó quan trọng với giao dịch Container?
Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành. Trong hợp đồng mua bán container, Incoterms xác định:
- Điểm chuyển giao rủi ro: Thời điểm rủi ro hư hỏng vỏ container chuyển từ người bán sang người mua.
- Phân chia chi phí: Ai trả tiền vận chuyển bãi (Depot), phí nâng hạ (Lift on/off), và thuế xuất nhập khẩu.
- Trách nhiệm mua bảo hiểm: Bên nào có nghĩa vụ mua bảo hiểm cho container trong suốt hành trình biển.
2. Các điều khoản Incoterms phổ biến nhất trong mua bán Container
Tùy vào việc bạn mua container mới (New) hay container cũ (Used), các điều khoản sau thường được áp dụng:
EXW (Ex Works – Giao hàng tại xưởng/bãi)
- Người bán: Chỉ có trách nhiệm đặt container tại bãi (Depot) của mình.
- Người mua: Tự lo liệu xe đầu kéo, thực hiện thủ tục thông quan xuất khẩu và chịu mọi chi phí từ bãi của người bán về đến kho mình.
- Áp dụng: Thường dùng khi người mua có đội xe hoặc đại lý logistics mạnh tại nước sở tại.
FCA (Free Carrier – Giao cho người chuyên chở)
- Người bán: Giao container đã thông quan xuất khẩu cho người chuyên chở do người mua chỉ định tại một địa điểm thỏa thuận (thường là cảng hoặc kho CFS).
- Điểm chuyển giao: Rủi ro chuyển sang người mua ngay khi container được giao cho đơn vị vận tải.
FOB (Free On Board – Giao lên tàu)
- Người bán: Chịu chi phí vận chuyển container đến cảng và phí nâng container lên tàu.
- Người mua: Chịu cước phí tàu biển (Freight) và mọi rủi ro kể từ khi container nằm an toàn trên boong tàu.
- Lưu ý: Đây là điều khoản rất phổ biến khi mua container từ các nhà sản xuất nước ngoài.
CIF (Cost, Insurance & Freight – Tiền hàng, Bảo hiểm và Cước phí)
- Người bán: Trả tiền cước tàu và mua bảo hiểm cho container đến cảng đích.
- Người mua: Chỉ chịu trách nhiệm thông quan nhập khẩu và vận chuyển container từ cảng đích về kho.
- Lưu ý: Mặc dù người bán trả tiền bảo hiểm, nhưng rủi ro đã chuyển sang người mua ngay từ khi container lên tàu tại cảng đi.
3. Rủi ro đặc thù khi áp dụng Incoterms cho Container
Khác với hàng hóa đóng trong container, bản thân chiếc container là đối tượng mua bán, nên cần lưu ý:
- Phí nâng hạ (Lift on/off): Trong hợp đồng cần ghi rõ bên nào chịu phí nâng container lên xe đầu kéo tại bãi Depot. Nhiều tranh chấp xảy ra khi điều khoản EXW không nói rõ phí nâng hạ này thuộc về ai.
- Giám định tình trạng (Survey Report): Dù chọn điều khoản nào, việc giám định container tại điểm chuyển giao rủi ro là bắt buộc. Nếu mua theo điều kiện FOB, người mua nên thuê giám định độc lập tại cảng đi trước khi container được nhấc lên tàu.
- Thông quan container cũ: Một số quốc gia có quy định khắt khe về việc nhập khẩu container cũ (Used). Người mua cần đảm bảo điều khoản Incoterms quy định rõ trách nhiệm cung cấp các chứng chỉ vệ sinh hoặc chứng nhận chất lượng (Cargo Worthy).
4. Lời khuyên chiến lược từ Tân Thanh Container
Để tối ưu hóa chi phí và giảm thiểu rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên cân nhắc:
- Ưu tiên điều kiện FOB hoặc FCA: Nếu doanh nghiệp có quan hệ tốt với các hãng tàu tại Việt Nam để chủ động kiểm soát cước phí vận chuyển và lịch trình tàu.
- Sử dụng CIF nếu chưa có kinh nghiệm vận tải quốc tế: Để người bán (với lợi thế kinh nghiệm xuất khẩu) lo liệu các thủ tục vận chuyển và bảo hiểm ban đầu.
- Luôn đi kèm biên bản EIR (Equipment Interchange Receipt): Dù áp dụng Incoterms nào, biên bản bàn giao thiết bị là tài liệu pháp lý quan trọng nhất để xác định tình trạng vỏ container tại mỗi mắt xích chuyển giao.
5. Kết luận
Việc lựa chọn điều khoản Incoterms chính xác trong hợp đồng mua bán container quốc tế không chỉ giúp minh bạch hóa chi phí mà còn là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp trước những rủi ro bất ngờ trên hành trình vận tải toàn cầu.
Tại Tân Thanh, với kinh nghiệm xuất nhập khẩu container hàng chục năm, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ khách hàng không chỉ về sản phẩm chất lượng mà còn về các thủ tục pháp lý và tư vấn vận chuyển chuyên nghiệp nhất.